รู้จักแสง 405 nm

เทคโนโลยีแสงฆ่าเชื้อ 405 nm (Continuous Visible Light Disinfection) เป็นโซลูชันการฆ่าเชื้อโรคแบบต่อเนื่อง 24 ชั่วโมงที่ปลอดภัยต่อมนุษย์ ออกแบบมาเพื่อทดแทนและเสริมจุดอ่อนของการฆ่าเชื้อด้วย UV-C แบบเดิม และเครื่องกรองอากาศ HEPA ช่วยปกป้องทั้งบุคลากรทางการแพทย์และผู้รับบริการจากเชื้อก่อโรคในอากาศและบนพื้นผิวสัมผัสตลอดเวลาที่เปิดใช้งาน

แสง 405 nm คือแสงที่มีความยาวคลื่น 405 นาโนเมตร อยู่ในช่วงปลายสีม่วงของสเปกตรัมแสงที่มองเห็นได้ (Visible Violet Light) ไม่จัดเป็นรังสีอัลตราไวโอเลตหรือ UV-C

งานวิจัยทางจุลชีววิทยาพบว่าแสงบริเวณความยาวคลื่น 405 nm มีคุณสมบัติในการยับยั้งหรือทำลายจุลชีพบางชนิดผ่านกระบวนการที่เรียกว่า Photodynamic Inactivation (PDI) ซึ่งอาศัยปฏิกิริยาทางแสงและการเกิดสารออกซิแดนต์ภายในเซลล์จุลชีพ

ด้วยคุณสมบัติดังกล่าว จึงมีการพัฒนาเทคโนโลยีแสง 405 nm สำหรับการลดการปนเปื้อนของจุลชีพในสิ่งแวดล้อม (Environmental Decontamination) รวมถึงการศึกษาการประยุกต์ใช้ภายในสถานพยาบาล

แสง 405 nm ยับยั้งเชื้อจุลชีพได้อย่างไร?

กลไกหลักที่ได้รับการศึกษาคือ Photodynamic Inactivation ซึ่งเกี่ยวข้องกับการกระตุ้นสารไวแสงที่มีอยู่ตามธรรมชาติภายในจุลชีพ (Endogenous Photosensitizers) เช่น Porphyrins และ Chromophores บางชนิด

กระบวนการดังกล่าวสามารถอธิบายได้เป็น 3 ขั้นตอน

1. การดูดกลืนพลังงานแสง (Light Absorption)

เมื่อจุลชีพได้รับแสงที่ความยาวคลื่นเหมาะสม สารไวแสงภายในเซลล์ เช่น Porphyrins จะดูดกลืนพลังงานแสง โดยบริเวณ 405 nm มีความสัมพันธ์กับช่วงการดูดกลืนแสงที่สำคัญของ Porphyrins ซึ่งเรียกว่า Soret Band

2. การเกิด Reactive Oxygen Species (ROS)

สารไวแสงที่ถูกกระตุ้นสามารถถ่ายทอดพลังงานหรือเกิดปฏิกิริยากับออกซิเจน ส่งผลให้เกิด Reactive Oxygen Species หรือ ROS ซึ่งเป็นสารที่มีความสามารถในการออกซิไดซ์สูง

3. การทำลายโครงสร้างสำคัญของจุลชีพ (Oxidative Damage)

ROS สามารถก่อให้เกิดความเสียหายต่อส่วนประกอบสำคัญของเซลล์ เช่น เยื่อหุ้มเซลล์ โปรตีน ไขมัน และสารพันธุกรรม ส่งผลต่อการทำงานและการอยู่รอดของจุลชีพ และอาจนำไปสู่การตายของเซลล์

กลไกนี้เป็นหนึ่งในเหตุผลสำคัญที่ทำให้แสง 405 nm มีฤทธิ์ต่อแบคทีเรียและเชื้อราหลายชนิด โดยไม่จำเป็นต้องเติมสารไวแสงจากภายนอกในการทดลองบางรูปแบบ1,2

แสง 405 nm แตกต่างจาก UV-C อย่างไร?

แม้แสง 405 nm และ UV-C จะมีการศึกษาประสิทธิภาพในการยับยั้งจุลชีพเช่นเดียวกัน แต่ทั้งสองเทคโนโลยีมีความแตกต่างด้านกลไกการออกฤทธิ์และลักษณะการนำไปใช้งาน

UV-C

รังสี UV-C มีฤทธิ์ยับยั้งจุลชีพสูง โดยกลไกสำคัญเกี่ยวข้องกับการทำลายสารพันธุกรรมของจุลชีพโดยตรง สามารถลดเชื้อได้รวดเร็วภายใต้เงื่อนไขที่เหมาะสม อย่างไรก็ตาม การสัมผัส UV-C โดยตรงอาจเป็นอันตรายต่อผิวหนังและดวงตา จึงต้องมีมาตรการควบคุมการใช้งานอย่างเหมาะสม

405 nm Visible Violet-Blue Light

แสง 405 nm เป็นแสงที่มองเห็นได้ โดยกลไกหลักในการยับยั้งแบคทีเรียและเชื้อราเกี่ยวข้องกับการกระตุ้นสารไวแสงและการเกิด ROS

แม้ประสิทธิภาพการยับยั้งเชื้อโดยทั่วไปจะช้ากว่า UV-C แต่แสง 405 nm มีศักยภาพสำหรับการประยุกต์ใช้เพื่อลดการปนเปื้อนของจุลชีพอย่างต่อเนื่อง (Continuous Environmental Decontamination) ภายใต้ระดับการรับแสงที่สอดคล้องกับเกณฑ์ความปลอดภัยทางชีวภาพของแสง

ทั้งนี้ ความปลอดภัยในการใช้งานต้องได้รับการประเมินตามคุณลักษณะของแหล่งกำเนิดแสง ระดับความเข้ม การกระจายแสง และระยะเวลาที่ผู้ใช้งานอาจได้รับแสง โดยเฉพาะประเด็นความปลอดภัยต่อดวงตา1

คุณสมบัติ / หัวข้อเปรียบเทียบClean Edge 405nmConventional UV-C (254nm)HEPA Filter (H13/H14)
กลไกการทำงานหลักPhotodynamic Inactivation (PDI) กระตุ้นสาร Porphyrin ในเซลล์แบคทีเรียเพื่อสร้าง ROS ทำลายเซลล์Photochemical DNA/RNA Damage ทำลายโครงสร้างสารพันธุกรรมยับยั้งการแบ่งตัวMechanical Filtration ดักจับอนุภาคและเชื้อโรคผ่านไส้กรองความละเอียดสูง
ความปลอดภัยต่อมนุษย์ปลอดภัย 100% ต่อดวงตาและผิวหนัง (ผ่านมาตรฐาน IEC 62471)เป็นอันตรายต่อผิวหนังและดวงตา ต้องใช้งานในห้องว่างเปล่าเท่านั้นปลอดภัย 100% (เป็นการกรองอากาศเชิงกลแบบ Passive)
ระยะเวลาการทำงานทำงานต่อเนื่อง 24 ชั่วโมงในขณะที่มีคนปฏิบัติงานทำงานเป็นรอบชั่วคราว (Terminal Clean) เฉพาะช่วงไม่มีคนทำงานต่อเนื่อง 24 ชั่วโมง (เฉพาะกรองอากาศหมุนเวียน)
ขอบเขตการปกคลุมครอบคลุมทั้งในอากาศ (Air) และบนพื้นผิวสัมผัส (Surfaces)ครอบคลุมอากาศและพื้นผิวในแนวสายตา (มีจุดอับแสง)ครอบคลุมเฉพาะเชื้อโรคที่ถูกดูดผ่านเครื่องกรอง (Air Only)
การสะสมของเชื้อบนพื้นผิวยับยั้งการสะสมบนพื้นผิวและอุปกรณ์อย่างต่อเนื่องเชื้อโรคกลับมาสะสมทันทีหลังจบรอบการฉายแสง UV-Cไม่สามารถฆ่าเชื้อที่ตกค้างบนพื้นผิวสัมผัสได้
ผลกระทบต่ออุปกรณ์ไม่ทำลายพลาสติก โพลีเมอร์ หรือเลนส์อุปกรณ์แพทย์ทำให้พลาสติกเหลือง กรอบ แตกหัก และเสื่อมสภาพเร็วไม่มีผลกระทบต่ออุปกรณ์
การบำรุงรักษาและค่าใช้จ่ายหลอด LED มีอายุการใช้งานยาวนาน >50,000 ชั่วโมง บำรุงรักษาน้อยต้องเปลี่ยนหลอด UV-C ตามรอบ และมีค่าขยะอันตราย (ปรอท)ต้องเปลี่ยนไส้กรองตามระยะเวลา มีค่าขยะติดเชื้อ
ตารางเปรียบเทียบเทคโนโลยี Clean Edge 405nm vs UV-C vs HEPA Filter

เอกสารอ้างอิง

  1. Maclean M, et al. 405 nm light technology for the inactivation of pathogens and its potential role for environmental disinfection and infection control. Journal of Hospital Infection. 2014;88:1–11. https://doi.org/10.1016/j.jhin.2014.06.004
  2. Murdoch LE, et al. Lethal effects of high-intensity violet 405-nm light on Saccharomyces cerevisiae, Candida albicans, and on dormant and germinating spores of Aspergillus niger. Fungal Biology. 2013;117:519–527. https://doi.org/10.1016/j.funbio.2013.05.004